Anasayfa / Neden ? / Kurdeşen Neden Olur?

KURDEŞEN NEDEN OLUR?

Halk arasında kurdeşen diye bilinen cilt hastalığının tıp dilindeki adı ürtikerdir. Kurdeşen, ciltte ortaya çıkan -genellikle de kaşıntılı- kızarık kabarıklıklardır. Bulaşıcı bir hastalık değildir. Bu kabarıklıklar cildin herhangi bir yerinde oluşabilir. Kurdeşen döküntüleri bir kalem ucu kadar küçük ya da bir yemek tabağı kadar büyük olabilir. Hatta döküntüler birleşerek vücutta daha da geniş kabarıklıklar oluşturabilir.Kurdeşen kabarıklıkları genellikle 24 saat içerisinde kaybolur. Ancak eski döküntüler kayboldukça yerine yenileri gelebilir ve böylelikle kurdeşen birkaç gün veya daha uzun süreler sürebilir. Bu şekilde ilerleyen kurdeşen nöbetleri çoğunlukla 6 haftadan kısa sürer ancak hastalığın süresi 6 haftayı geçmişse, bu durumda kronik kurdeşen söz konusu demektir.Kurdeşende, deride hafifçe kabarık şekilde pembe ya da kırmızı kabarıklıklar oluşur. Bu döküntüler tek başına ya da grup şeklinde ortaya çıkabilir. Hatta geniş bir alanda döküntüler birleşebilir. Bir noktadaki kabarıklık bir gün içerisinde kaybolabilir ama başka bir noktada yeni bir tanesi ortaya çıkabilir. Şiddetli kaşıntı, yanma hissi veya ağrı diğer belirtiler arasındadır. Belirtiler genellikle geceleri daha da kötüleşir.Kısa süreli yani akut kurdeşen çoğunlukla alerjik bir nedenden kaynaklanır ama kurdeşeni tetikleyen başka etmenler de vardır. Bazı kişilerde kurdeşen belli bir tetikleyiciye bağlı olarak (örneğin güneşte çok kalmak) hep aynı noktada görülür.Kurdeşen Kimlerde Görülür?Kurdeşen sık görülen bir cilt hastalığıdır ve çocuk, yetişkin demeden hemen herkeste görülebilir. Ancak daha çok orta yaştaki kadınları etkilediği bilinmektedir. Bebek ve çocuklarda kurdeşen hem belirtiler hem de nedenler açısından benzerdir.Kurdeşen NedenleriAlerjik bir tepki kurdeşeni tetikleyebilir. Yaygın olarak alerjik tepkiye yol açtığı düşünülen etmenler şöyledir:Alerji aşılarıBöcek ısırıkları ve sokmalarıHayvanlarİlaçlar: Her türlü ilaç olabilirKozmetik ürünleriLateks benzeri alerji yapan bir şeye dokunmakPolenlerYiyecekler: Meyveler (asitli meyveler başta olmak üzere), kuru yemiş, kabuklu deniz ürünleri, süt ve yumurtaAlerjik tepki dışında kurdeşene yol açan diğer nedenlerden bazıları ise şöyle sıralanabilir:Aile geçmişinde kurdeşene rastlanmasıBağırsak parazitleriBazı bitkilerCildi sertçe kaşımakCildin baskıya maruz kaldığı durumlar: örneğin uzun süre oturmak, yürümek (ayak tabanları etkilenir) sırtta ağır bir çanta taşımak veya çok dar giysiler giymek nedeniyle olabilirÇok sıcağa ya da çok soğuğa maruz kalmakDoğum sonrasıEnfeksiyonlar: viral hepatit, soğuk algınlığı, bakteri, parazit ya da mantar nedeniyle oluşan enfeksiyonlar da dahildirEgzersizGüneşe maruz kalmakKimyasallarla temas etmekLupus ya da tiroid hastalıkları gibi bazı hastalıklarStresSuyla temas: deniz, duş, havuz, ter vb. aracılığıyla suyun cilde temas etmesi kurdeşene yol açabilir ve suyun sıcaklığının bir önemi yokturYukarıda sıralanan veya diğer herhangi bir neden kurdeşeni tetiklediğinde, birkaç dakika ile birkaç saat arasında değişen sürelerde döküntüler ortaya çıkabilir.Kurdeşen Nasıl Teşhis Edilir?Kurdeşenin teşhisi için genellikle bir cilt uzmanının (dermatolojist) döküntüleri görmesi yeterli olur. Ancak kurdeşene neyin neden olduğunu bulmak daha zorlu bir süreçtir. Hastanın anlattıkları, alerji testleri, kan testleri veya cilt biyopsisi ile neden araştırılabilir. özellikle uzun süreli, kronik ürtiker türünde nedeni ortaya çıkarmak daha zorlaşabilir.6 haftadan uzun süren kronik ürtikere daha az rastlanır. Kronik ürtiker bazı hastalarda aylar hatta yıllar boyunca tekrar tekrar ortaya çıkabilir. Altta yatan bir hastalık yoksa kronik ürtiker sağlığı tehdit etmez ancak şiddetli kaşıntı, yanma hissi veya estetik nedenlerle rahatsızlık verici olabilir.Kurdeşen TedavisiHafif veya orta dereceli kurdeşen hastalarının tedavisi genellikle antihistaminik denilen alerji ilaçlarıyla yapılır. Bunun dışında kortizonlu ilaçlar, antibakteriyel ilaçlar ya da iltihapla savaşan diğer tür ilaçlar da doktor tarafından hastanın durumuna göre reçete edilebilir.Kurdeşen ve AnjioödemGenellikle kurdeşenle birlikte anılan ve kurdeşene benzeyen bir başka rahatsızlık da anjioödemdir. Kurdeşenle birlikte veya nadiren de olsa tek başına ortaya çıkabilir. Kurdeşen cildin yüzeyine etkilerken anjioödem derinin alt katmanını etkiler. Şişlikler daha derinde oluşur ve çoğunlukla yüzde, göz kapaklarında, dudaklarda veya el ve ayaklarda şişlikler meydana gelir. Anjioödem nedenleri de kurdeşen nedenleriyle benzerlik gösterir. Anjioödemin bir de genetik hastalık sınıfına giren bir türü vardır ve bu tip anjioödeme, herediter / kalıtsal anjioödem denir. KaynaklarMedline Plus Medical Encyclopedia: HivesAmerican Academy of Allergy Asthma and Immunology: Allergic Conditions: Urticaria (Hives)Mayo Clinic: Hives and AngioedemaMayo Clinic: Chronic hives (uticaria)National Institutes of Health: Uticaria and AngiodermaUniversity of Michigan Health System: Hives