Anasayfa / Nedir ? / Akut Astim Atagi

AKUT ASTİM ATAGİ

AKUT ASTIM ATAGI ERISKINDE AKUT ASTIM ATAGI Tani Klinik özellikler Dispne; hafif atakta yürürken, orta atakta konusurken, agir atakta dinlenirken bile. Konusma hafif atakta cümlelerle, orta atakta birkaç cümlecikle, agir atakta kelimelerle. Pozisyon orta ve agir atakta oturmayi tercih eder. Yardimci solunum kaslari orta ve agir atakta solunuma katilir. Vizing hafif atakta yalnizca ekspiryum sonunda, orta atakta tüm ekspiryum boyunca, agir atakta uzaktan da duyulabilen, tüm inspiryum ve ekspiryum boyunca süren vizing var.Daha agir olgularda sessiz akciger, siyanoz. Bulgular Solunum sayisi Artmistir.Agir atakta >30/dk. Nabiz hafif atakta 120/dk. PEF Zirve ekspiratuvar akimi (peak expiratory flow) hafif atakta >%80, orta atakta %60-80, agir atakta Oksijen satürasyonu hafif atakta >%95, orta atakta %90-95, agir atakta Tedavi Kisa etkili beta-2 agonist (salbutamol veya terbutalin) Hafif atakta; Salbutamol 2-4 püskürtme (puf), Ilk saatte 20 dakikada bir en fazla 3 kez, Sonra 4-6 saatte bir yinelenerek 24-48 saat devam edilebilir. Orta atakta; Salbutamol 2-4 püskürtme veya nebulizatörle 2,5 mg. ilk saatte 20 dakikada bir, en fazla 3 kez, sonra duruma göre 1-4 saatte bir yinelenebilir. Agir atakta; Nebulizatörle 2,5 mg salbutamol 20 dakikada bir yinelenerek veya 0,15-0,3 mg/kg sürekli. Prednisolon veya esdegeri Hafif atakta; Aliyorsa, inhaler steroid dozu iki katina çikarilir. Orta atakta; 0,5-1 mg/kg/gün sistemik olarak verilir. Agir atakta; 1-2 mg/kg/gün (60-80 mg/gün) IV uygulanir. Oksijen; Nazal kanülle 2-4 l/dk veya maske ile 4 l/dk. OKSIJEN SATÜRASYONU %90 IN ÜSTÜNE ÇIKARILAMIYORSA HASTA ACIL OLARAK SEVK EDILMELIDIR. ÇOCUKTA AKUT ASTIM ATAGI Tani Klinik özellikler yetiskin ile ayni. Bulgular Kalp tepe atimi hafif atakta yasa göre normal, orta atakta 140/dk. Solunum sayisi hafif atakta normal, orta atakta 40-50/dk, agir atakta >50/dk. Çekilme (retraksiyon) hafif atakta yok,orta ve agir atakta var. Beslenme güçlügü hafif atakta yok, orta atakta var, agir atakta beslnemiyor. PEF ve Oksijen satürasyonu yetiskin ile ayni. Tedavi Hizli etkili beta-2 agonist (salbutamol veya terbutalin) Hafif atakta; Salbutamol nebulizatörle 0,15 mg/kg/doz, en çok 5 mg/doz veya 2-4 püskürtme Ilk saatte 20 dakikada bir, en çok 3 kez, daha sonra 4-6 saatte bir yinelenerek 24-48 saat devam edilebilir. Orta ve agir atakta; Salbutamol nebulizatörle 0,15 mg/kg/doz, en çok 5 mg/doz veya 2-4 püskürtme Ilk saatte 20 dakikada bir, en çok 3 kez, daha sonra 1-4 saatte bir 0,1-0,15 mg/kg/doz veya 2-4 püskürtme. Prednisolon veya esdegeri Hafif atakta; aliyorsa, inhaler steroid dozu iki katina çikarilir. Orta ve agir atakta; 1-2 mg/kg/gün (en çok 60 mg/gün) sistemik olarak verilir. Ancak, status astmatikus söz konusuysa; Metilprednisolon 1 mg/kg, ven içine 6 saat aralarla 48 saat süreyle verilir, sonra PEF >%70 olana dek 1-2 mg/kg/gün (en çok 60 mg/gün) dozda devam edilir. Oksijen Nazal kanülle 2-4 l/dk veya maske ile 4 l/dk. OKSIJEN SATÜRASYONU %90 IN ÜSTÜNE ÇIKARILAMIYORSA HASTA ACIL OLARAK SEVK EDILMELIDIR. Akut astim ataginda tedavinin amaci hava yolu tikanikliginin ortadan kaldirilmasi ve hipokseminin düzeltilmesidir. Atak tedavisinin temelini yüksek dozda verilen kisa etkili beta-2 agonistler ve sistemik steroidler olusturur. Kisa etkili beta-2 agonistler ölçülü doz inhaler, araci tüp (spacer) veya nebulizatörle verilir. Metilprednisolon, hasta alabiliyorsa agizdan, degilse ven içine 2-4 doza bölünerek verilir. Sevk Yasami tehdit edici agir atak geçiren eriskin ve çocuk hastalar, ilk tedavi girisimi ertesinde Ilk tedavi girisimine karsin, bir saat sonunda PEF degeri %70 in üstüne çikmayan hastalar, atagin agirligina bakilmaksizin Ölçülebiliyorsa, oksijen satürasyonu %90 in üstüne çikarilamayan hastalar sevk edilmelidir. Kaynaklar 1. Bavbek S, Güç MO, Kalpaklioglu AF. Ulusal Verilerle Astma. Kalyoncu AF, Türktas H.,ed., Ankara: Kent Matbaasi, 1999. 2. International Pediatric Asthma Consensus Group. Third International Pediatric Consensus Statement on the Management of Childhood Asthma. Pediatric Pulmonology; 1998;25:1-17. 3. Global Initiative For Asthma (Global Strategy for Asthma Management and Preventation, NIH, 2002, www.ginasthma.com). 4. Toraks Dernegi Ulusal Astim Tani ve Tedavi Rehberi, Istanbul, 2000, www.toraks.org.tr